Katalogowanie

Dla bibliotekarzy /
NFS /
Katalogowanie

Katalogowanie

Klasyfikacja na potrzeby statystyki wydawniczej

Od 1 stycznia 2013 w opisach publikacji rejestrowanych w Przewodniku Bibliograficznym wprowadzone zostaje pole 084 (Symbol innej klasyfikacji). Zamieszczone w tym polu symbole cyfrowe związane są z treścią książki i będą wykorzystywane do sporządzania statystyki dla polskiej produkcji wydawniczej.

Kartoteka Wydawców

Od 1 stycznia 2013 w katalogu Biblioteki Narodowej we wszystkich nowo wprowadzonych rekordach bibliograficznych będą indeksowane nazwy wydawców. W związku z tym tworzy się hasła wzorcowe dla wydawców do Kartoteki wzorcowych haseł formalnych zgodnie z zasadami dla haseł korporatywnych. Wszystkie nowe hasła dla nazw wydawców są dostępne online w kartotece wzorcowych haseł formalnych.

Po przeprowadzonych testach zdecydowano, że będzie stosowane pole 710 z ujednoliconą nazwą wydawcy (występującą w polu 260 podpolu |b) wraz z określeniem relacji w postaci kodu w podpolu |4: pbl. Jeżeli instytucja sprawcza została już zindeksowana w polu 710 lub 110 w związku z inną funkcją pełnioną w dokumencie dla oznaczenia odpowiedzialności za wydanie dokumentu dodaje się również podpole |4 z kodem relacji „pbl”

ISBD - International Standard Bibliographic Description

ISBD są to międzynarodowe zasady katalogowania opracowywane przez IFLA od początku lat 70. XX wieku. Stanowią one m.in. podstawę dla polskich norm bibliograficznych.

W 2007 roku opublikowana została wstępna skonsolidowana wersja ISBD, w której teksty siedmiu części, dotyczących katalogowania różnych typów dokumentów (książek, map, wydawnictw ciągłych, nagrań dźwiękowych, dokumentów elektronicznych itd.) scalono w jeden tekst.
W 2009 roku wydano suplement do tej wersji, zawierający przykłady opisów różnych typów dokumentów w 16 językach.

W tym samym roku ukazał się dokument - „Area 0 : Content Form and Media Type Area", który zawiera opis zmiany dokonanej w ISBD. Wprowadza on nową strefę do opisu bibliograficznego, która ma zastąpić General material designation (GMD), czyli Określenie typu dokumentu, występujące dotychczas w strefie 1 opisu.

Tekst Area 0 zostanie włączony do skonsolidowanego ISBD w następnej wersji dokumentu przewidzianej na koniec 2010 roku.

Dokumentacja w wersji angielskiej:

Materiały dodatkowe (prezentacje PPT):

Wykaz rodzajów współpracy stosowany w BN

Biblioteka Narodowa udostępnia „Wykaz rodzajów współpracy" stosowanych w opisach bibliograficznych tworzonych w Bibliotece Narodowej. „Wykaz rodzajów współpracy" został sporządzony na podstawie: M. Janowska, Hasło osobowe. Warszawa, 1998 oraz rozszerzony i uzupełniony. Wykaz został przygotowany w postaci dwóch plików:

Instrukcja katalogowania dokumentów kartograficznych

Biblioteka Narodowa przedstawia Instrukcję katalogowania dokumentów kartograficznych. Opracowanie: Romualda Szura i Magdalena Krynicka, konsultacje Zofia Żurawińska, Warszawa 2012 r.

pobierz plik z Instrukcją

ICP - International Cataloguing Principles

Dokument International Cataloguing Principles (ICP) został opublikowany przez Sekcję Katalogowania IFLA w 2009 r. Zastępuje on tzw. Zasady paryskie przyjęte w 1961 r. przez International Conference on Cataloguing Principles.
Zawiera on aktualne zalecenia w zakresie katalogowania oraz udostępniania i wyszukiwania danych.

Artykuł:
Międzynarodowe Zasady Katalogowania. Nowe zasady katalogowania oraz zmiany w terminologii, czyli nowoczesne podejście do katalogów (preprint) (Magdalena Krynicka)

RDA - Resource Description and Access

RDA – Resource Description and Access to projekt nowych, angloamerykańskich zasad katalogowania, który ma zastąpić dotychczas obowiązujące, drugie wydanie AACR (Anglo-American Cataloging Rules). RDA zostało opracowane przez członków Joint Steering Committee for Development of RDA, w skład którego wchodzą przedstawiciele instytucji bibliotekarskich z USA, Wielkiej Brytanii, Kanady, Irlandii, Szkocji i Walii.
RDA jest odpowiedzią środowiska bibliotekarskiego na zmiany, które zaszły w przestrzeni informacyjnej w ostatnich latach i reakcją na duży udział dokumentów elektronicznych w obiegu informacji w nauce. Celem twórców RDA było przygotowanie znormalizowanych wytycznych i instrukcji prezentujących spójne i elastyczne zasady opisu formy oraz zawartości różnego typu dokumentów, które będą zgodne z międzynarodowymi zasadami, modelami oraz standardami. Są one przeznaczone dla środowiska bibliotekarskiego, ale także możliwe do adaptacji poza nim.
Charakterystyczną cechą RDA jest uniezależnienie prezentacji opisu od konkretnego formatu danych bibliograficznych czy systemu informacyjno-wyszukiwawczego, służącego do ich przechowywania i udostępniania. RDA jest standardem katalogowania, który w założeniu ma funkcjonować jako narzędzie w trybie online, udostępniające odpowiednie wytyczne i wskazówki potrzebne do sporządzenia opisu konkretnego typu zasobu.

Materiały w języku polskim:

Broszura:
RDA – Standard katalogowania dla XXI wieku (tłum. Grażyna Jaroszewicz, Marcin Roszkowski)
Prezentacja:
RDA – Standard katalogowania dla XXI wieku? (Marcin Roszkowski)
Artykuł:
Seminarium „RDA in Europe: make it happen!” (Grażyna Jaroszewicz)

FRBR/FRAD/FRSAR

FRBR - Functional Requirements for Bibliographic Description, to projekt IFLA z 1998 r., w którym przedstawiono koncepcję układu informacji bibliograficznej, opracowaną poprzez analizę jednostek i relacji występujących w bazach bibliograficznych. Ten koncepcyjny model danych może być rozpatrywany głównie w odniesieniu do dużych i różnorodnych katalogów, w których rejestrowane są różne typy dokumentów. W opracowaniu zawarto również wytyczne odnośnie minimalnego poziomu danych, które należy rejestrować w rekordach, aby spełnić podstawowe oczekiwania użytkowników.

FRAD - Functional Requirements for Authority Data i FRSAR - Functional Requirements for Subject Authority Records są to projekty pochodne FRBR, które precyzują tę koncepcję pod kątem wymagań wobec rekordów wzorcowych (FRAD) i haseł przedmiotowych (FRSAR).