Biblioteka Narodowa - Barbara Budyńska

Barbara Budyńska

dr Barbara Budyńska

e-mail: b.budynska@bn.org.pl
tel. 22 608 25 14
tel. 22 608 26 40

Absolwentka socjologii na Uniwersytecie Warszawskim, asystent naukowo-badawczy w Zakładzie Bibliotekoznawstwa IKiCz, od stycznia 2006 r. - kierownik Zakładu. Wykładowca w Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej. Sekretarz Polskiego Towarzystwa Czytelniczego. Od 2010 r. wykładowca na podyplomowych studiach w Akademii Humanistycznej w Pułtusku. Przewodnicząca Komisji Pojednawczej w Bibliotece Narodowej, członek Rady Programowej „Poradnika Bibliotekarza". Uzyskała tytuł doktora nauk humanistycznych w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego. Przedstawiła rozprawę Publiczne biblioteki powiatowe w Polsce w latach 1918-2007. Modele organizacyjno-funkcjonalne. Koncepcje i rzeczywistość. Promotorem pracy była prof. dr hab. Marta Skalska-Zlat.

Lista publikacji

Udział w stałych zespołach, radach

Członek zespołu ds. zakupu nowości wydawniczych do bibliotek
Członek Kolegium Biblioteki Narodowej
Członek Komisji Wydawniczej BN
Przewodnicząca Komisji Pojednawczej BN
Członek zespołu ds. ustawy o bibliotekach (powołanego przez SBP)
Członek Komitetu Redakcyjnego „Poradnik Bibliotekarza”

Członkostwo w stowarzyszeniach

Członek Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Realizowane tematy:

„Biblioteki Publiczne w Liczbach” (współpraca: M. Jezierska)

W roku 1970 Państwowa Rada Biblioteczna zobowiązała IKiCz BN do opracowywania i publikowania analitycznego rocznika statystycznego bibliotek publicznych, przedstawiającego ich stan organizacyjny i wyniki działania. Pierwszy rocznik, będący realizacją tego zobowiązania, objął dane za rok 1971; od tego czasu roczniki ukazują się regularnie i nieprzerwanie. W roczniku uwzględnia się dane liczbowe zbierane przez Główny Urząd Statystyczny (obecnie na arkuszach K-03) oraz informacje zawarte w sprawozdaniach opisowych sporządzanych przez wojewódzkie biblioteki publiczne. Oprócz tabel zawierających dane i wskaźniki, w każdym roczniku znajduje się obszerne omówienie sytuacji i działalności bibliotek publicznych w danym roku oraz w przekroju ostatnich 10 lat. Rocznik ukazuje się w postaci drukowanej i elektronicznej (na stronie www BN w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej).
Od 2010 r. trwają prace nad przygotowaniem wspólnego formularza statystycznego dla bibliotek publicznych, naukowych i pedagogicznych, rozbudowanego m.in. o informacje dotyczące usług elektronicznych, finansów bibliotek, wydawnictw własnych.

Organizacja i funkcjonowanie bibliotek publicznych w Polsce (współpraca M. Jezierska)

Praca ciągła, ma na celu obserwację zmian zachodzących w strukturze bibliotek publicznych (np. organizacji, finansowania, infrastruktury, formach pracy, uczestnictwie w inicjatywach lokalnych i ponadlokalnych), a także zmian, jakie zachodzą w ich otoczeniu i wpływają na działalność (np. współpraca bibliotek publicznych z bibliotekami innych typów, relacje biblioteki-samorządy, struktury organizacyjne i zależności funkcjonalne bibliotek stopienia: wojewódzkiego, powiatowego, gminnego, wypełnienie sieci bibliotek powiatowych, wpływ ustawodawstwa bibliotecznego, samorządowego, finansów publicznych i innych na funkcjonowanie bibliotek publicznych). W ramach tego obszaru realizowane są tematy:

Proces tworzenia bibliotek powiatowych - temat realizowany od 2000 r., dotyczy powstawania bibliotek powiatowych. Powoływanie bibliotek powiatowych w nowym kształcie organizacyjnym jest wynikiem reformy administracyjnej wprowadzonej w styczniu 1999 r. W ramach tego tematu publikowane są coroczne raporty (do 2008 r. na platformie EBIB, obecnie - SBP). Materiały są wykorzystywane na ogólnopolskich konferencjach oraz służą do sporządzania ekspertyz, opinii dla różnych instytucji np. MKiDN, SBP, organizacji samorządowych.
Finansowanie bibliotek publicznych w warunkach samorządowych - temat obejmuje zagadnienia zmian w zasadach i warunkach finansowania bibliotek publicznych po 1989 r.; uwarunkowania prawne finansowania bibliotek, różnorodność źródeł, wielkość i struktura finansowania i wydatków, uwarunkowania finansowe bibliotek publicznych poszczególnych szczebli organizacyjnych); finansowanie bibliotek publicznych jest najmniej rozpoznanym aspektem funkcjonowania tych instytucji, dane statystyczne ograniczone są do informacji dotyczących wydatków na zakup zbiorów i prenumeratę czasopism - materiały prezentowane na konferencjach i zebraniach naukowych.
Funkcje gminnych bibliotek publicznych wobec zmian w zakresie technologii cyfrowych XXI wieku a ich odbiór społeczny - temat projektowany - obejmuje:
- przeprowadzenie badań w gminnych bibliotekach publicznych usytuowanych w środowiskach wiejskich, których celem jest określenie sposobów organizacji i stylów funkcjonowania w obrębie jednostki administracyjnej (kształtowanie modeli organizacyjnych na poziomie gminy) oraz współtworzenia sieci na poziomie powiatu i ogólnokrajowym (podział zadań, kompatybilność poszczególnych poziomów);
- badania efektywności bibliotek publicznych stopnia gminnego - wypracowanie wskaźników badania jakości funkcjonowania bibliotek gminnych oraz pomiaru satysfakcji ich użytkowników.

Organizacja zakupu nowości (książek, dokumentów audiowizualnych i elektronicznych) i ich wykorzystane w bibliotekach publicznych (współpraca B. Budyńska, A. Rusek, Z. Zasacka, , A. Romaniuk, O. Chymkowska-Dawidowicz)

Projekt zrealizowany z grantu pozyskanego z MKIDN. Celem projektu było przeprowadzenie badania pozwalającego prześledzić proces organizacji i realizacji zakupu nowości w bibliotekach publicznych oraz przeanalizowanie ich wykorzystania. Badania objęły dwa etapy: sondaż on-line w 400 bibliotekach, dobranych na zasadzie reprezentacji typów oraz analiza wykorzystania w latach 2005-2008 nowości zakupionych w 2005 r. w celowo dobranych czterech bibliotekach. Opracowane wyniki badań posłużyły do przygotowania publikacji, która ukazała się w serii Materiały Informacyjne IKiCz nr 38.

Efektywność działania bibliotek publicznych

Konsultacje w zakresie prac Zespołu SBP ds. badań efektywności bibliotek - uzgadnianie propozycji krajowych wskaźników funkcjonalności bibliotek publicznych i pedagogicznych, standardowego kwestionariusza badań satysfakcji użytkowników, specyfikacji programu komputerowego do zbierania i analizy danych na potrzeby opracowywania i prezentacji wyników badań funkcjonalności bibliotek. Zbieranie literatury przedmiotu dotyczącej projektów krajowych i zagranicznych oraz norm i zaleceń międzynarodowych w zakresie badań efektywności bibliotek. W wieloletniej perspektywie praca może służyć jako podstawa (punkt wyjścia) do wypracowania polskich standardów funkcjonowania bibliotek.

Ustawodawstwo biblioteczne

Udział w pracach zespołu SBP ds. ustawy o bibliotekach umożliwił zebranie informacji nt. aktów prawnych regulujących działalność bibliotek w różnych krajach europejskich, co stanowiło podstawę do analizy i krytycznej oceny obowiązującej w Polsce ustawy o bibliotekach. Podjęto prace nad założeniami do nowej ustawy o bibliotekach, przygotowano propozycje poszczególnych artykułów, a także uzasadnienia do przygotowywanego dokumentu oraz jego skutki społeczne. Prace nad projektem ustawy o bibliotekach połączono z organizacją warsztatów prawnych w różnych środowiskach bibliotekarskich. Prace związane z ustawodawstwem bibliotecznym i okołobibliotecznym wymagają stałego śledzenia zmian wynikających z procesów legislacyjnych, a także ich wpływu na funkcjonowanie bibliotek. Szczególnym przykładem są działania podejmowane w związku ze zmianą w 2011 r. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej i jej wpływu na nowelizacje innych aktów prawnych.