Biblioteka Narodowa - Małgorzata Jezierska

Małgorzata Jezierska

mgr Małgorzata Jezierska

e-mail: m.jezierska@bn.org.pl
tel. 22 608 2510

Absolwentka Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Wydziału Humanistycznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie (1983). W latach 1983-1999 pracownik Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Olsztynie. Od grudnia 1999 r. starszy kustosz w Zakładzie Bibliotekoznawstwa IKiCz. Od stycznia 2006 r. koordynuje prace nad rocznikiem „Biblioteki Publiczne w Liczbach”.

Lista publikacji

Udział w pracach stałych zespołów:

członek Zespołu Sterującego ds. Zakupu nowości wydawniczych dla bibliotek
członek Zespołu powołanego przez SBP ds. Badania efektywności bibliotek publicznych i pedagogicznych
członek Komitetu Redakcyjnego „Bibliotekarza"

Realizowane tematy:

„Biblioteki Publiczne w Liczbach" (współpraca B. Budyńska)

W roku 1970 Państwowa Rada Biblioteczna zobowiązała IKiCz BN do opracowywania i publikowania analitycznego rocznika statystycznego bibliotek publicznych, przedstawiającego ich stan organizacyjny i wyniki działania. Pierwszy rocznik, będący realizacją tego zobowiązania, objął dane za rok 1971; od tego czasu roczniki ukazują się regularnie. W roczniku uwzględnia się dane liczbowe zbierane przez Główny Urząd Statystyczny (obecnie na arkuszach K-03) oraz informacje zawarte w sprawozdaniach opisowych sporządzanych przez wojewódzkie biblioteki publiczne. Oprócz tabel zawierających dane i wskaźniki, w każdym roczniku znajduje się obszerne omówienie sytuacji i działalności bibliotek publicznych w danym roku oraz w przekroju ostatnich 10 lat. Rocznik ukazuje się w postaci drukowanej i elektronicznej (na stronie www BN w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej).
Od 2011 r. wprowadzono wspólny formularz statystyczny dla bibliotek publicznych, naukowych i pedagogicznych, rozbudowany m. in. o informacje dotyczące usług elektronicznych, finansów bibliotek, wydawnictw własnych.

Organizacja i funkcjonowanie bibliotek publicznych w Polsce (współpraca B. Budyńska)

Praca ciągła, ma na celu obserwację zmian zachodzących w strukturze i funkcjonowaniu bibliotek publicznych (np. organizacji, finansowaniu, infrastrukturze, formach pracy, uczestnictwie w inicjatywach lokalnych i ponadlokalnych), a także zmian, które zachodzą w ich otoczeniu i wpływają na działalność (np. współpraca bibliotek publicznych z bibliotekami innych typów, relacje biblioteki-samorządy, struktury organizacyjne i zależności funkcjonalne bibliotek stopienia: wojewódzkiego, powiatowego, gminnego, wypełnienie sieci bibliotek powiatowych, wpływ ustawodawstwa bibliotecznego, samorządowego, finansów publicznych i innych na funkcjonowanie bibliotek publicznych). W ramach tego obszaru realizowane są tematy:

Proces tworzenia bibliotek powiatowych - temat realizowany od 2000 r., dotyczy warunków powstawania (reaktywowania) bibliotek powiatowych po wprowadzeniu reformy administracyjnej w styczniu 1999 r. W ramach tematu publikowane są coroczne raporty. Materiały są wykorzystywane na ogólnopolskich konferencjach oraz służą do sporządzania ekspertyz, opinii dla różnych instytucji np. MKiDN, SBP, organizacji samorządowych.
Finansowanie bibliotek publicznych w warunkach samorządowych - temat obejmuje zagadnienia zmian w zasadach i warunkach finansowania bibliotek publicznych po 1989 r. - w tym uwarunkowania prawne finansowania bibliotek, różnorodność źródeł, wielkość i struktura finansowania i wydatków, uwarunkowania finansowe bibliotek publicznych poszczególnych szczebli organizacyjnych); finansowanie bibliotek publicznych jest najmniej rozpoznanym aspektem funkcjonowania tych instytucji, do 2010 r. dane statystyczne ograniczone były do informacji dotyczących wydatków na zakup zbiorów i prenumeratę czasopism - materiały pochodzące z analiz prezentowane są na konferencjach i zebraniach naukowych.
temat projektowany: Funkcje gminnych bibliotek publicznych wobec zmian w zakresie technologii cyfrowych XXI wieku a ich odbiór społeczny - przewiduje się:
- przeprowadzenie badań w gminnych bibliotekach publicznych usytuowanych w środowiskach wiejskich, których celem jest określenie sposobów organizacji i stylów funkcjonowania w obrębie jednostki administracyjnej (kształtowanie modeli organizacyjnych na poziomie gminy) oraz współtworzenia sieci na poziomie powiatu i ogólnokrajowym (podział zadań, kompatybilność poszczególnych poziomów);
- badania efektywności bibliotek publicznych stopnia gminnego - wypracowanie wskaźników badania jakości funkcjonowania bibliotek gminnych oraz pomiaru satysfakcji ich użytkowników.

Biblioteki publiczne w nowym opisie statystycznym

Przygotowanie propozycji zmian w statystyce bibliotek różnych typów objętych badaniem GUS (publicznych, pedagogicznych, naukowych i innych), dotyczących zakresu i sposobu zbierania danych liczbowych przez biblioteki; konsultacje ze środowiskiem bibliotekarskim (przedstawicielami bibliotek publicznych oraz naukowych i pedagogicznych), dostosowania statystyki do zmian zachodzących w bibliotekach oraz zapisów międzynarodowej normy PN-EN ISO 2789/2005 „Informacja i dokumentacja. Międzynarodowa statystyka biblioteczna". Biblioteki prowadzą dzisiaj zarówno usług tradycyjne, jak i elektroniczne; tradycyjna statystyka dotycząca tworzenia i wykorzystania zbiorów pokazuje jedynie część usług biblioteki. Końcowym celem prac jest przygotowanie propozycji wspólnego formularza dla wszystkich typów bibliotek objętych badaniem statystycznym. Materiały prezentowane na konferencjach i spotkaniach, w wydawnictwach fachowych.

Organizacja zakupu nowości (książek, dokumentów audiowizualnych i elektronicznych) i ich wykorzystane w bibliotekach publicznych (praca zbiorowa)

Projekt zrealizowany z grantu pozyskanego z MKiDN. Celem projektu było przeprowadzenie badania pozwalającego prześledzić proces organizacji i realizacji zakupu nowości w bibliotekach publicznych oraz przeanalizowanie ich wykorzystania. Badania objęły dwa etapy: sondaż online w 400 bibliotekach, dobranych na zasadzie reprezentacji typów oraz analiza wykorzystania w latach 2005-2008 nowości zakupionych w 2005 r. w celowo dobranych czterech bibliotekach. Opracowane wyniki badań posłużyły do przygotowania publikacji, która ukaże się w serii Materiały Informacyjne IKiCz.

Badanie efektywności bibliotek publicznych, pedagogicznych (w ramach prac Zespołu powołanego przez SBP)

Celem prac jest opracowania krajowego zestawu wskaźników funkcjonalności dla bibliotek publicznych i pedagogicznych, które będą wykorzystywane jako narzędzia do zarządzania bibliotekami, w tym zapewnienia jakości, badań porównawczych bibliotek (benchmarking), monitoringu postępów działania oraz oceny wykonania zadań. Wypracowana propozycja wskaźników efektywności może służyć pomocą przy tworzeniu strategicznych planów rozwojowych bibliotek, dostarczać materiałów do działań promocyjnych na rzecz bibliotek (w skali lokalnej i ponadlokalnej). Wskaźniki powinny być zgodne z innymi ważnymi projektami krajowymi i zagranicznymi oraz normami i zaleceniami międzynarodowymi, a w szczególności (z ISO 11620:2008 Information and documentation - Library performance indicators , AFBN - Analizą Funkcjonowania Bibliotek Naukowych w Polsce, Global Library Statistics - IFLA/SEC, niemieckim projektem BIX oraz norweskim wskaźnikami dla bibliotek publicznych).