Biblioteka Narodowa

Skocz do treści

Katalogi BN

Nowości

Jacek Dehnel
Kosmografia, czyli trzydzieści apokryfów tułaczych

  • ISBN 978-83-7009-667-0
  • Edycja książkowa - cena: 21 zł
  • Edycja „gazetowa” (z mapą) – cena: 15 zł

Trzydzieści pergaminowych map, wykreślonych i namalowanych w XV w. przez Nicolausa Germanusa na podstawie współrzędnych geograficznych określonych w dziele Ptolemeusza, zainspirowało Jacka Dehnela do napisania zbioru trzydziestu krótkich utworów, utrzymanych w różnych stylistykach. Te apokryficzne miniatury literackie, stworzone z okazji wyjątkowej ekspozycji Świat Ptolemeusza – włoska kartografia renesansowa w zbiorach Biblioteki Narodowej, stanowią szczególny, artystyczny przewodnik po wystawie i świecie zilustrowanym przez średniowiecznego kopistę. Autor książki z wielką swobodą przenosi czytelnika w czasie i przestrzeni, wybierając z bogactwa dziejów traktowanych jako całość sytuacje i przedmioty będące źródłem fascynujących i wciąż aktualnych, choć fragmentarycznych opowieści. Każda z nich posiada jednak szerszy kontekst, zawsze wyraźnie sygnalizowany po to, by umiejscowić temat, ale też, żeby podkreślić ciągłość historii. W tej podróży po różnych obszarach i miejscach nie jest ważna chronologia. Obok monologu uwięzionej królowej Alienor z XII wieku (Francja) pojawiają się notatki Eichmanna z 1943 r. (Bałkany) i lista przedmiotów zabieranych w podróż do Italii przez Tristrama S. w roku 1765 (Italia Nowożytna).

Kosmografia ukazała się w dwóch formach edytorskich: w dużym wydaniu gazetowym oraz w kieszonkowej edycji książkowej. Wszystkie utwory ilustrowane są reprodukcjami map wykonanych przez Nicolausa Germanusa.

Świat Ptolemeusza – włoska kartografia renesansowa w zbiorach Biblioteki Narodowej
Wystawa w stulecie urodzin Jana Zamoyskiego
Projekt graficzny katalogu: Paulina Tyro-Niezgoda

  • ISBN 978-83-7009-643-4
  • Cena: 21 zł

Żródłem cennych informacji o początkach kartografii jest obszerna, bogato ilustrowana publikacja towarzysząca wystawie Świat Ptolemeusza – włoska kartografia renesansowa w zbiorach Biblioteki Narodowej. Zaprezentowano na niej najcenniejsze, ocalone w czasie drugiej wojny światowej, atlasy pochodzące z Biblioteki Ordynacji Zamojskiej, przekazane przez Jana Zamoyskiego w wieczysty depozyt Bibliotece Narodowej. W pierwszej części publikacji znalazły się teksty prezentujące sylwetkę Jana Zamoyskiego, ostatniego Ordynata, dzieje Biblioteki Ordynacji Zamojskiej oraz artykuły wybitnych historyków i archeologów: Dana Sebastiana Crişana analizującego pojęcie kulistości ziemi w świecie grecko-rzymskim, Tomasza Derdy, który swoje uwagi poświęcił Klaudiuszowi Ptolemeuszowi i nauce aleksandryjskiej, Adama Łajtara nawiązującego do kartografii starożytnych Rzymian i Jerzego Miziołka omawiającego recepcję kultury i nauki starożytnej Grecji we włoskim Renesansie. Część katalogowa książki przybliża historię powstania trzech zaprezentowanych na wystawie rękopiśmiennych atlasów i sylwetki ich autorów: Nicolausa Germanusa, twórcy trzydziestu map wykonanych na podstawie obliczeń Ptolemeusza, Angela Freducciego i Antonia Milla – twórców atlasów nautycznych. Wszystkie wchodzące w skład atlasów mapy zostały zreprodukowane i szczegółowo omówione.

Inwentarz rękopisów do połowy XVI wieku w zbiorach Biblioteki Narodowej
Opracowali: Jerzy Kaliszuk, Sławomir Szyller

Trzeci tom opublikowany w serii Inwentarze Rękopisów Biblioteki Narodowej – po wydanych wcześniej inwentarzach prezentujących archiwum Zbigniewa Herberta i rękopisy Kapituły Greckokatolickiej w Przemyślu – to kolejne cenne źródło wiedzy o zasobach Biblioteki Narodowej.

Inwentarz zawiera opisy obejmujące 611 najstarszych rękopisów Biblioteki Narodowej. Chociaż pod względem liczby kodeksów nie jest to znaczący księgozbiór, to ma on szczególny charakter: stanowi zbiór niewielkiej części ocalałych po drugiej wojnie światowej zasobów BN. Od 1928 roku Biblioteka Narodowa gromadziła niemal kompletne kolekcje ksiąg rękopiśmiennych z różnych księgozbiorów, pochodzących z bibliotek klasztornych, parafialnych, królewskich i prywatnych, często o wyjątkowym znaczeniu dla kultury polskiej. Ze zbioru liczącego przed wojną 42 175 woluminów zachowało się jedynie ok. 2000 rękopisów. Uratowane zostały najcenniejsze zabytki polskiej kultury piśmiennej, wśród nich Kazania świętokrzyskie i Psałterz floriański, wywiezione we wrześniu 1939 roku przez Rumunię do Francji, a następnie do Kanady, gdzie bezpiecznie przetrwały wojnę i skąd wróciły w 1959.

Poza opisami prezentującymi wybrane obiekty aparat naukowy publikacji uzupełniają indeksy i wykazy.

 

Barbara Łętocha, Zofia Głowicka, Izabela Jabłońska
Afisze Żydów lubelskich wydane w latach dwudziestych XX wieku
Dokumenty ze zbiorów Biblioteki Narodowej
(Jewish Posters Published in Lublin in the 1920s
Documents from the Collection of the National Library)

Najnowsza, dwujęzyczna (polsko-angielska) publikacja Biblioteki Narodowej, prezentująca bogaty zbiór afiszy żydowskich wydanych w Lublinie w latach 20. ubiegłego wieku. Jest to kolejna pozycja, która dzięki dokumentom ocalałym z hitlerowskiej zagłady, daje wyjątkowy obraz żydowskiej społeczności w Polsce przedwojennej.

Po opublikowanych dotychczas - Afiszu żydowskim w II Rzeczypospolitej, Dokumentach życia społecznego Żydów polskich (1918-1939) w zbiorach Biblioteki Narodowej, Żydowskich drukach ulotnych w II Rzeczypospolitej w zbiorach Biblioteki Narodowej, t. I i II, Palestynie w żydowskich drukach ulotnych wydanych w II Rzeczypospolitej oraz Żydowskiej Łodzi na afiszach wydanych w II Rzeczypospolitej - autorki dokonały znakomitej historycznej i obyczajowej charakterystyki codziennego życia Żydów zamieszkujących dawny Lublin. Dokumentują działalność żydowskich partii i organizacji politycznych, ale też istnienie ogromnie różnorodnego życia kulturalnego i społecznego.
Książkę wzbogaca zbiór 130 ilustracji - afiszy ze zbiorów Zakładu Dokumentów Życia Społecznego BN.

 

Oskar Stanisław Czarnik
W drodze do utraconej Itaki.
Prasa, książki i czytelnictwo na szlaku Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (1940-1942) oraz Armii Polskiej na Wschodzie i 2. Korpusu (1941-1946)

Książka przedstawia działalność wydawniczą polskich instytucji cywilnych i wojskowych na wschodnich szlakach wychodźstwa oraz we Włoszech w okresie II wojny światowej i w pierwszych latach po jej zakończeniu. Charakteryzuje ważniejsze gazety i czasopisma oraz dorobek wydawnictw książkowych. Autor ujmuje tę działalność pod względem statystycznym, porządkuje tematycznie, omawia wybrane publikacje prasowe i książkowe. Wiąże przedsięwzięcia edytorskie z przebiegiem wieloletniej wędrówki tysięcy polskich wygnańców przez różne kraje świata. Referuje przykłady rozpowszechniania prasy i książek, sygnalizuje wybory lekturowe ówczesnych odbiorców. Książkę wzbogacają aneksy dokumentacyjne oraz obszerny dodatek ilustracyjny.

 

Katalog poloników biblioteki Pontificia Università Urbaniana

Opracowali: Paulina Pludra-Żuk, Michał Spandowski


Katalog poloników biblioteki Pontificia Università Urbaniana jest drugim tomem opracowywanej w Bibliotece Narodowej, we współpracy z Fondazione Romana Marchesa J. S. Umiastowska oraz Pontificio Istituto di Studi Ecclesiastici, serii „Polonika XVI-XVIII wieku w bibliotekach rzymskich".
Przeprowadzona na potrzeby tomu kwerenda objęła dwa, dawniej niezależne księgozbiory Biblioteki Collegio Urbano i Papieskiej Biblioteki Misyjnej, połączone w 1979 r. w jedną Bibliotekę Papieskiego Uniwersytetu Urbaniańskiego z siedzibą na rzymskim wzgórzu Gianicolo. Korzenie kolekcji sięgają 1. połowy XVII w., kiedy to zostało powołane do życia podlegające kongregacji de Propaganda Fide Collegio Urbano, którego zadaniem było kształcenie przyszłych misjonarzy. Gromadzony od tego czasu księgozbiór, znacznie zubożony w okresie napoleońskim, później zaś gruntownie rozbudowany, liczy obecnie około 350 000 vol., w tym 16 790 wydanych przed rokiem 1830.
Zgodnie z ideą rejestrowania wszystkich starych druków związanych z Polską, z całej kolekcji wybrano i opracowano 558 pozycji z okresu od XVI do XVIII w., zarówno poloników w rozumieniu Estreicherowskim, jak i druków obcych zawierających niekiedy nawet drobne fragmenty dotyczące spraw polskich.

Bracia Załuscy. Ich epoka i dzieło

Zbiór studiów pod redakcją naukową Doroty Dukwicz

  • ISBN 978-83-7009-762-2
  • Cena 115 zł

Tom zawiera jedenaście studiów nawiązujących do konferencji naukowej „Bracia Załuscy - ich epoka i dzieło", zorganizowanej w 1998 r. przez Bibliotekę Narodową dla uczczenia dwusetnej rocznicy otwarcia Biblioteki Publicznej. Rozprawy omawiające dzieje rodziny Załuskich, zwłaszcza Andrzeja Stanisława oraz Józefa Andrzeja, odsłaniają wiele interesujących, często nieznanych faktów z historii Rzeczypospolitej pierwszej połowy XVIII w. Autorzy artykułów analizują działalność polityczną braci Załuskich, ich stosunek do innowierców, kontakty z zakonem jezuitów, a także ich aktywność w dziedzinie nauki i kultury - zainteresowania bibliofilskie, ich rolę jako twórców i inspiratorów działań artystycznych i mecenasów sztuki. Zamieszczone w tomie studia pokazują, że książę biskup krakowski Andrzej Stanisław i jego brat biskup kijowski Józef Andrzej są postaciami wielowymiarowymi, które wciąż zasługują na zainteresowanie badaczy.

 

Tomasz Jakubowski
Wilno w grafice. Katalog rycin z Zakładu Zbiorów Ikonograficznych Biblioteki Narodowej + CD

  • ISBN 978-83-7009-640-3
  • Cena 120 zł

Bogato ilustrowany katalog prezentuje ryciny o tematyce wileńskiej przechowywane w Zakładzie Zbiorów Ikonograficznych Biblioteki Narodowej. Najstarsze datowane prace pochodzą z końca XVIII wieku. Wśrod wybranych rycin znajdują się przedstawienia architektury miasta i jego pejzażu, wizerunki wybitnych osobistości związanych z Wilnem oraz portrety postaci, które można określić jako typy wileńskie.
Noty katalogowe, poprzedzające część prezentującą 100 wybranych prac graficznych, zawierają wyczerpujące informacje na temat wszystkich obiektów, wraz z podaniem treści inskrypcji i opisem rycin. Katalog obejmuje także aneks pieczęci występujących na rycinach oraz indeksy osób i miejsc. Uzupełnieniem publikacji jest płyta CD, zawierająca 239 rycin przedstawiających Wilno.

 

Organizacja zakupu nowości książkowych, zbiorów audiowizualnych oraz dokumentów elektronicznych w bibliotekach publicznych. Raport z badań

Pod redakcją Barbary Budyńskiej i Zofii Zasackiej
Seria: Materiały Informacyjne Instytutu Książki i Czytelnictwa nr 38

  • ISBN 978-83-7009-746-2
  • ISSN 0137-2750
  • Cena 24 zł

Autorzy publikacji, pracownicy naukowi Pracowni Badań Czytelnictwa IKiCz, przedstawiają wyniki badań dotyczących zmian organizacyjnych w zakresie kształtowania księgozbiorów własnych bibliotek jako konsekwencji wprowadzonej w 1990 roku decentralizacji zakupu książek. Celem badań było uzyskanie odpowiedzi na pytanie: jak zorganizowane są procedury pozyskiwania nowości wydawniczych stosowane w bibliotekach publicznych. Badaczy interesowały wybory lekturowe użytkowników bibliotek, mówiące o przydatności zakupionych nowości. Ważnym kontekstem dla podstawowego celu badania było poznanie praktyk czytelniczych osób korzystających z bibliotek publicznych oraz ich oczekiwań wobec tych instytucji. Istotny problem badawczy stanowiła kwestia stopnia adekwatności zasobów bibliotecznych do potrzeb czytelniczych lokalnych społeczności. Badania odbywały się dwuetapowo. W podsumowaniu pierwszego etapu zaprezentowano wyniki dotyczące gromadzenia przez wyszczególnione kategorie bibliotek zbiorów tradycyjnych oraz zbiorów „nowych mediów": dokumentów audiowizualnych i elektronicznych. Drugi etap badania dotyczył analizy zakupu nowości w 2005 r., a następnie ich wykorzystania w latach 2005-2009.

 

Notes Konserwatorski nr 14
Pod redakcją Ewy Potrzebnickiej

  • ISSN 1509-5681
  • Cena 48 zł

W kolejnym numerze „Notesu" wracamy jeszcze do konferencji „Rękodzieło i nowoczesne technologie. 80 lat konserwacji zbiorów w Bibliotece Narodowej", która odbyła się w październiku 2009 r. Prezentujemy m.in. referaty dotyczące obecnych kierunków kształcenia konserwatorów papieru, problemy związane z konserwacją zbiorów bibliotecznych z XX w. wymuszających łączenie metod tradycyjnych i masowych.
Numer zawiera również artykuły związane z ochroną zbiorów, jej historią oraz wynikami badań naukowych , modyfikujących postępowanie opiekunów zbiorów i konserwatorów. W części odwołującej się do praktyki konserwatorskiej i metodologii ukazano prace konserwatorskie przy odmiennych technologicznie obiektach na podłożu papierowym, pochodzących z bibliotek, archiwów i muzeów.
Uzupełnieniem numeru są omówienia ogólnopolskich i międzynarodowych konferencji i warsztatów związanych z zagadnieniami ochrony i konserwacji zbiorów bibliotecznych i archiwalnych.
264 s., il. czarno-białe, wkładka kolorowa

 

 

Rocznik Biblioteki Narodowej XLII

Główna część prezentowanych w niniejszym tomie studiów, będąca efektem ogólnopolskiej konferencji zorganizowanej przez Instytut Badań Literackich PAN, jest poświęcona jednemu z najcenniejszych obiektów ze zbiorów Biblioteki Narodowej - Psałterzowi floriańskiemu. Opracowania językoznawców, historyków sztuki i historyków, w większości nowatorskie i wpływające na rewizję wcześniejszych ustaleń, ukazują ten rękopis w szerokim kontekście badawczym - nie tylko jako zabytek języka polskiego, ale również imponującą trójjęzyczną księgę, która musiała mieć konkretnych pomysłodawców, wykonawców i użytkowników. Autorzy zgodnie przyznają, że studia nad Psałterzem nie są sprawą zamkniętą, a rękopis, jego tekst i dekoracja wciąż stanowią wyjątkowy materiał do kolejnych badań.
Dalsza część „Rocznika" zawiera artykuły poświęcone zbiorom BN: rękopisowi z dwunastowiecznym tekstem De sanctitate Karoli Magni, antykizującym wzorcom dekoracji szesnastowiecznego wydania Kroniki wszytkiego świata Marcina Bielskiego, a także historii warszawskiej Biblioteki Ordynacji Przezdzieckich. Osobne, szerokie studium poświęcono okolicznościom powstania kodeksu Banderia Prutenorum. Tom zamykają opracowania dotyczące współczesnego czytelnictwa oraz okolicznościowy artykuł podsumowujący 55-lecie Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej.

Roman Chymkowski
Autobiografie lekturowe studentów

  • ISBN 978-83-7009-754-7
  • Cena 29 zł

Publikacja stanowi podsumowanie etapu socjologicznych prac badawczych, przeprowadzonych w latach 1999-2003, nad sposobami odbioru dzieł literackich przez młodzież studiującą na warszawskich uczelniach wyższych. Badaniami objęto 102 osoby - studentów Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i Szkoły Głównej Handlowej - które w wywiadach-rozmowach z Romanem Chymkowskim ujawniają swoje nawyki i zwyczaje czytelnicze. Analizując sposoby i stylistykę opowiadania o doświadczeniach lekturowych w środowisku studenckim, Autor stara się pokazać, co ludzie robią z książkami i co książki robią z ludźmi.

 

Bibliografia polska 1901-1939 Tom 13. Jad-Jok

Redaktorzy tomu: Ewa Dombek, Grażyna Federowicz

  • ISBN 978-83-7009-770-7 (całość)
  • ISBN 978-83-7009-690-8 (tom 13)
  • Cena 75 zł

Kolejny, trzynasty tom Bibliografii polskiej 1901-1939 obejmuje hasła na litery Jad-Jok i zawiera ponad 6,4 tysiąca pozycji. Bibliografia opracowywana jest przez Zakład Bibliografii Polskiej 1901-1939 w systemie MAK z zastosowaniem formatu MARC 21. Publikacja stanowi nieocenione źródło informacji o wszystkich działach piśmiennictwa rozwijających się w Polsce w latach 1901-1939 (także o publikacjach obcych uznanych za polonica zagraniczne).

 

Biblioteki Publiczne w Liczbach. Rocznik 2009

  • ISSN 0137-2726
  • Cena 45 zł

Rocznik opracowywany przez Instytut Książki i Czytelnictwa i publikowany przez Bibliotekę Narodową od 1971 r. Na całość publikacji składają się zestawione problemowo:

  • tabele danych i wskaźników statystycznych w układach formalnych województw i powiatów
  • tabele wskaźników w układzie ich wartości (rankingowe)
  • obszerne „Omówienie wybranych zagadnień", zawierające charakterystykę najważniejszych problemów bibliotekarstwa publicznego w danym roku i w przekroju chronologicznym ostatniego dziesięciolecia oraz jego skrót w języku angielskim.

Wszystkie tabele zamieszczone w roczniku mają nagłówki w języku polskim i angielskim.

 

 

„Polska Bibliografia Bibliologiczna". Rocznik 2008

  • ISSN 0860-6560
  • cena 50 zł

Bibliografia rejestruje piśmiennictwo (wydawnictwa zwarte, tytuły czasopism, artykuły, fragmenty) polskie oraz polonika z zakresu księgoznawstwa, bibliotekarstwa, bibliotekoznawstwa, czytelnictwa, bibliografii, dokumentacji i informacji naukowej oraz bibliofilstwa, a także częściowo czasopiśmiennictwa, drukarstwa, edytorstwa, księgarstwa, papiernictwa i archiwistyki.

 

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99, (22) 452 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej...