Zasady gromadzenia

Zbiory /
Dokumenty życia społecznego /
Zasady gromadzenia

Zasady gromadzenia

Zasady gromadzenia dokumentów życia społecznego

W ostatnich latach notuje się rosnący napływ dokumentów życia społecznego do zbiorów Biblioteki Narodowej: w 1991 r. - 36.300 jednostek, 1999 r. - 39.067, 2001 r. - 50.594, 2003 r. - 59.300, 2004 r. - 79.948. W końcu 2004 r. zbiory dżs-ów przekroczyły liczbę 2 mln. Wiele z nich ma znikomą wartość, a lawinowe zwiększanie się ich liczby zaczęło rodzić problemy z magazynowaniem. Sytuacja ta skłoniła Bibliotekę Narodową do zmiany dotychczas obowiązujących zasad gromadzenia tej kategorii dokumentów, tj. ograniczenia gromadzenia niektórych rodzajów druków do jednego egzemplarza oraz zaprzestania gromadzenia reklam wydawanych przez sieci handlowe, zakłady świadczące usługi dla ludności (np. fryzjerzy, biura rachunkowo-podatkowe, zakłady pogrzebowe, kwiaciarnie itp.). W ostatnich latach wpływ egzemplarzy obowiązkowych dżs jest następujący: 2006 r. - 65 453 jednostki, 2007 r. - 67 804, a 2008 r. - 62 330 jednostek. Łączna liczba jednostek dżs w zbiorach BN wynosi na dzień 31 grudnia 2008 r. 2 257 565, w tym 7 897 dubletów.

Zgodnie z Zarządzeniem Dyrektora Biblioteki Narodowej nr 19 z 1992 r. oraz Zarządzeniem nr 10 z 2005 r. BN w dwóch egzemplarzach gromadzi następujące dokumenty życia społecznego:

afisze (plakaty)
bilanse
budżety
cenniki filatelistyczne, handlowe itp.
druki ciągłe dotyczące działalności stowarzyszeń, organizacji, instytucji i zakładów pracy przeznaczone dla określonego kręgu użytkowników
druki normatywne
foldery turystyczne (przewodniki do 16 s., plany wycieczek rowerowych)
gazetki ścienne (fotogazetki)
informatory: gospodarcze, handlowe, imprez, miast, osobowe, rolnicze, sportowe, szkolne
jednodniówki
kalendarze beztekstowe
katalogi: filatelistyczne, firmowe, gospodarcze, handlowe, imprez, muzealne, numizmatyczne, techniczne, wystaw
komunikaty o charakterze informacyjnym, sprawozdawczym, organizacyjnym, szkoleniowym
książki telefoniczne,
księgi adresowe
księgi zwierząt
listy otwarte i przemówienia
materiały dotyczące działalności partii i organizacji społecznych
normy: zakładowe, branżowe, polskie, pracy
odezwy, obwieszczenia, okólniki, orędzia
parlamentaria (druki ulotne)
plany: architektoniczne, działalności instytucji i organizacji, gospodarcze, kont
pomoce szkolne
programy: filmowe, teatralne, muzyczne, imprez, szkolne i szkolenia
przepisy sportowe, gier i zabaw
regulaminy
religijne druki (obrazki) do 4 stron
rozkłady jazdy
spisy osobowe i rzeczowe
statuty (też reguły zakonów)
statystyczne druki (bez części analitycznej)
taryfy: celne, kolejowe, pocztowe
teksty ulotne literackie
zaproszenia, zawiadomienia, życzenia

Wyjątek stanowią szczególnie rzadkie i cenne cimelia gromadzone do 5 egzemplarzy. W jednym egzemplarzu Biblioteka Narodowa gromadzi:

obcojęzyczne wersje broszurowych instrukcji dla użytkowników, dołączane do sprzedawanych przedmiotów,
rejonowe rozkłady jazdy,
zaproszenia na zebrania, zabawy i inne imprezy, z programem lub bez programu,
obrazki religijne,
gazetki reklamowo-ogłoszeniowe,
projekty budowlane.

Druki akcydensowe gromadzi się w wyborze w 1 egzemplarzu, włączając do zbiorów obiekty o szczególnie dużej wartości informacyjnej lub ikonograficznej dokumentów, a wśród nich kalendarze typu notes i wydawnictwa beztekstowe. Biblioteka Narodowa nie gromadzi następujących druków:

wewnętrznych okólników,
zarządzeń, regulaminów,
informatorów itp. materiałów wydawanych na użytek własny instytucji i organizacji o wąskim, lokalnym znaczeniu,
instrukcji użytkowania dołączonych do sprzedawanych przedmiotów w postaci ulotek,
klepsydr bez innych (oprócz dat urodzin i śmierci) danych biograficznych,
biletów, etykiet, naklejek, opakowań, reklam, wywieszek i wizytówek.

Dokumenty życia społecznego opracowuje się grupowo i indywidualnie. Od 1999 roku indywidualnemu opracowaniu poddaje się cimelia i wybrane grupy dokumentów; ich opisy znajdują się w bazie katalogowej BN. Od 2003 r. wprowadza się do bazy katalogowej BN również opisy dżs-ów ciągłych. Podstawą gromadzenia dokumentów życia społecznego jest egzemplarz obowiązkowy, dary i wymiana oraz zakupy na aukcjach i od osób prywatnych.