Gromadzenie zbiorów

Zbiory /
Gromadzenie zbiorów

Gromadzenie zbiorów

Gromadzenie i wieczyste archiwizowanie dorobku umysłowego Polaków jest nadrzędnym zadaniem Biblioteki Narodowej. Obejmuje publikacje krajowe: książki i czasopisma, dokumenty życia społecznego, dokumenty graficzne, kartograficzne, muzyczne, audiowizualne i elektroniczne, a także rękopisy, inkunabuły, stare druki. Gromadzone są również publikacje polskie lub Polski dotyczące, publikowane poza jej granicami, a także piśmiennictwo innych narodów powstające na terytorium Polski lub przechowywane niegdyś w historycznych polskich księgozbiorach, a także najważniejsze współczesne publikacje zagraniczne z zakresu humanistyki.

Egzemplarz obowiązkowy

Podstawą tworzenia kompletnego archiwum piśmiennictwa narodowego było przyznane Bibliotece Narodowej w 1927 r. prawo do otrzymywania bezpłatnych egzemplarzy wszystkich publikacji przeznaczonych do rozpowszechniania, wydawanych na ówczesnym terytorium Polski. Na mocy Ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych z 7 listopada 1996 r. oraz Rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z 6 marca 1997 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania, a także zmieniającego je Rozporządzenia z 24 maja 1999 r., Bibliotece Narodowej przekazywane są po dwa egzemplarze wszystkich publikacji wydawanych w Polsce: książek, czasopism, gazet, druków muzycznych, atlasów, map oraz druków ulotnych dokumentujących życie społeczne, jak również dokumentów dźwiękowych, audiowizualnych i elektronicznych. Uregulowania prawne stanowiące o egzemplarzu obowiązkowym (eo), przyjęte w różnych krajach, za podstawowe cele jego archiwizowania przyjmują: zachowanie dziedzictwa kulturowego, opracowywanie bibliografii narodowej i sporządzanie statystyki wydawniczej. Także w Polsce egzemplarz obowiązkowy traktowany jest jako element dziedzictwa narodowego.

W 2012 r. zarejestrowano 156 864 j./wol., przekazanych Bibliotece Narodowej przez wydawców w ramach egzemplarza obowiązkowego.

Więcej o egzemplarzu obowiązkowym

Zakupy, wymiana, dary

Mimo względnej stabilności wpływu egzemplarza obowiązkowego książek i czasopism ocenia się, że około 10% publikacji nie trafia do Biblioteki Narodowej. Pozostałą część Biblioteka musi zatem uzupełniać drogą zakupów bądź wymiany z innymi bibliotekami krajowymi i zagranicznymi. Co roku też zbiory powiększają się dzięki hojności darczyńców. Zakup zabytkowych dzieł narodowego piśmiennictwa, pojawiających się na rynku antykwarycznym, stopniowo uzupełnia także zasoby książek dawnych, niszczonych i zdekompletowanych w wyniku II wojny światowej. Wszystkie druki polskie i Polski dotyczące są gromadzone w co najmniej dwóch egzemplarzach, z których jeden udostępniany jest w czytelniach Biblioteki Narodowej. Drugi egzemplarz, archiwalny, tworzy szczególnie chroniony, archiwalny zasób biblioteczny i udostępniany jest w wyjątkowych przypadkach.