Przyjaźnie ponad imperiami
Lucien był świadkiem kolonializmu w Azji w czasie, gdy niewielu miało odwagę mówić o jego realiach. Na początku lat 30. ubiegłego wieku dokumentował nie tylko rozwój infrastruktury w Indochinach, ale też towarzyszące temu zniewolenie ludzi. Cztery dekady później, gdy dekolonizacja ogarnęła świat, zmagania Wietnamu stały się symbolem walki pokolenia o samostanowienie.
Przesłanie, które Lucien wysłał w 1972 roku poprzez pismo „Informado el Vjetnamio”, stanowiło wyraz solidarności, lecz jego głębszym celem była próba ponownego nawiązania kontaktu z tymi, których spotkał podczas podróży. Reakcje na jego prasowy apel ujawniają, jak silny był wpływ tych spotkań. Tookiti Itabashi (1900–?) z Japonii wciąż pamiętał wrześniowe wieczory 1930 roku, gdy przyjął Luciena pod swój dach, wspominał jak razem wychodzili na ulice Gifu, zatrzymując przechodniów, by opowiedzieć o sensie podróży dookoła świata. Eriko Sunardo (1926–2001) z Indonezji wspominał swojego ojca, którego Lucien poznał na Jawie, podkreślając, że esperanto przechodzi z pokolenia na pokolenie. Nguyễn Văn Kỉnh (1916–1981) z Wietnamu zwierzał się, że wizyta Luciena miała ogromny wpływ na jego zaangażowanie w esperanto.
W trakcie swojej podróży i w kolejnych dekadach życia Lucien był świadkiem pełnego cyklu historii: od epoki starego kolonializmu do nowoczesnej ery dekolonizacji. Zarówno jemu, jak i jego korespondentom chodziło o utrzymanie przyjaźni wbrew podziałom między kolonizowanymi a kolonizatorami. Wiadomości o przyjaźni, które otrzymywał, były dowodem na to, że esperantyści potrafią podtrzymywać ducha solidarności, a ich pragnieniem jest szerzenie go na całym świecie.
- Réseau routier de l’Indochine [Sieć dróg w Indochinach], ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- Lucien Péraire, Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto [Podróż przez świat na rowerze i z esperanto], 1990, ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie.
- Lucien Péraire, Kuraĝigaj vortoj, „Informado el Vjetnamio” [Słowa zachęty, „Wiadomości z Wietnamu”], 1972, ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- Wiadomość od Eriko Sunardo, sekretarza dyplomatycznego Ambasady Indonezji w Paryżu – zdjęcia, wizytówka, koperta, ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- Korespondencja z Tookiti Itabasi (Gifu, Japonia), ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- List od Nguyễn Văn Kınha z Wietnamskiego Stowarzyszenia Esperantystów Obrońców Pokoju do Péraire’a, 1972, ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- Magazyn „Verda Mesaĝo el Vjetnamio” [Zielona Wiadomość z Wietnamu], 2006, ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.
- Zdjęcia grupowe klubu Luciena Péraire’a w Hanoi (2006, 2012), ze zbiorów paryskiej Biblioteki Hippolyte’a Seberta.