Katalog arcybiskupów gnieźnieńskich
Jan Długosz, Katalog arcybiskupów gnieźnieńskich
Zdobiony w Krakowie w latach 1531–1535 przez Stanisława Samostrzelnika, jednego z najważniejszych malarzy renesansowych w Polsce, rękopis powstał dla biskupa krakowskiego i podkanclerzego koronnego Piotra Tomickiego, znanego polskiego humanisty i mecenasa.
Katalog autorstwa Jana Długosza, wielkiego historyka i kronikarza z XV wieku, zawiera biografie kolejnych arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Polski. Na uwagę zasługują nie tylko ich wizerunki, lecz przede wszystkim całostronicowa miniatura przedstawiająca św. Stanisława biorącego w opiekę Królestwo Polskie, co wyraża płaszcz, którym aniołowie towarzyszący świętemu obejmują klęczących króla Zygmunta Starego z dostojnikami świeckimi i biskupa Tomickiego z dostojnikami kościelnymi. Jeden z aniołów trzyma chorągiew Królestwa Polskiego, drugi palmę męczeństwa jako atrybut św. Stanisława. Drugim atrybutem świętego jest powstający z grobu rycerz Piotrowin. Między medalionami z herbami króla i biskupa na czytelnika spogląda piesek w kunsztownej obroży.
Rękopis należał do Biblioteki Ordynacji Zamojskiej. W czasie II wojny światowej uniknął zniszczenia wskutek ewakuacji z Warszawy w 1944 roku do Goerbitsch. Stamtąd Rosjanie przewieźli go do Moskwy. Po zwrocie do Polski w 1947 roku kodeks trafił wraz z innymi zbiorami BOZ do Biblioteki Narodowej. Obecnie BOZ jest własnością BN.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Jan Długosz, Catalogue og the Archbishops of Gniezno
Decorated in Cracow between 1531 and 1535 by Stanisław Samostrzelnik, one of the most important Renaissance painters and miniaturists in Poland, this manuscript was created for the Bishop of Cracow and Vice-Chancellor of the Crown Piotr Tomicki, a well-known Polish humanist and patron of the arts.
The Catalogue, written by the great 15th century historian and chronicler Jan Długosz, contains biographies of successive archbishops of Gniezno, the primates of Poland. The work is noteworthy not only for the images of these individuals, but in particular for the full-page miniature of St Stanislaus taking the Kingdom of Poland under his protection. In the picture, the angels accompanying St Stanislaus are shielding under the saint’s Cloth of Honour a kneeling King Sigismund I the Old with his secular dignitaries, and Bishop Tomicki with his ecclesiastical dignitaries. One of the angels is holding the flag of the Kingdom of Poland, the other a palm of martyrdom – one of the attributes of the saint. The other attribute is the raising of the dead knight Piotrowin. From between medallions with the coats of arms of the King and the Bishop, a dog wearing an elaborate collar looks out at the reader.
The manuscript formerly belonged to the library of the Zamoyski family fee tail. In 1944, during the Second World War, it escaped destruction by being taken from Warsaw to Goerbitsch. From there, the Russians transported it to Moscow. It returned to the National Library of Poland in 1947 along with other items from the library of the Zamoyski family fee tail.