Mszał Erazma Ciołka
Mszał Erazma Ciołka
Księga liturgiczna powstała około 1515 roku, w okresie największego rozkwitu krakowskiej szkoły iluminatorskiej. Zamówił ją biskup płocki Erazm Ciołek, barwna i niejednoznaczna postać czasów zygmuntowskich – mieszczanin pozorujący szlacheckie pochodzenie, a zara - zem wykształcony humanista i zasłużony mecenas. Mszał został ozdobiony przez najlepszych artystów działających w jego czasach na ziemiach polskich.
W pracach nad dekoracją rękopisu najprawdopodobniej wziął udział Stanisław Samostrzelnik, słynny malarz, znany zwłaszcza z miniatur. W prezentowanej księdze wyróżnia się całostronicowe przedstawienie Ukrzyżowania. Na sąsiedniej stronie umieszczono miniaturę z Matką Boską i Chrystusem frasobliwym. Kodeks od połowy XVIII wieku należał do Biblioteki Załuskich, czyli Biblioteki Rzeczypospolitej, poprzedniczki Biblioteki Narodowej. Zagrabiony do Petersburga po III rozbiorze, do Polski powrócił po trak - tacie ryskim z roku 1921. Przed wybuchem II wojny światowej Biblioteka Narodowa ewakuowała rękopis do Kanady, skąd wrócił w roku 1959.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Ciołek's Missal
A liturgical book created around 1515 during the heyday of the Cracow school of illumination. It was commissioned by Erazm Ciołek, Bishop of Płock, a colour - ful and somewhat ambiguous figure from the time of King Sigismund I the Old. Although born to a burgher family, Ciołek claimed to be a nobleman. He was also an educated humanist and a distinguished patron of the arts: the Missal was decorated by the best artists working in the Polish lands at the time.
Stanisław Samostrzelnik, a famous painter known particularly for his miniatures, probably contributed to the decoration of the manuscript. In the showcased book, what catches the eye is a full-page depiction of the Crucifixion, accompanied by a miniature featuring the Virgin Mary and the Pensive Christ on the adjacent page.
In the mid-18th century the manuscript belonged to the Załuski Library (Library of the Republic), the predecessor of the National Library of Poland. It was taken to St Petersburg after the Third Partition of Poland and returned after the 1921 Treaty of Riga. Before the outbreak of the Second World War, the National Library sent it together with the Library’s treasury to Canada for safety, from where it returned to Poland in 1959.