Nad Niemnem
Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem, 1886-1887
Autograf jednej z najważniejszych polskich powieści realistycznych. Opowiada o losach dwóch szlacheckich rodów: Korczyńskich i Bohatyrowiczów, którzy walczyli wspólnie w powstaniu styczniowym, a obecnie podzieleni są konfliktem ekonomicznym. Orzeszkowa wzywa do zachowania majątków w rękach Polaków, kultywowania pracy, społecznego solidaryzmu i ducha patriotyzmu.
Pierwotnie powieść publikowana była w odcinkach w „Tygodniku Ilustrowanym” w 1887 roku, po raz pierwszy ukazała się osobno w warszawskim wydawnictwie Gebethner i Wolff w roku 1888. O popularności utworu świadczą dwie ekranizacje – z roku 1939 i 1987.
Przed II wojną światową rękopis należał do Muzeum w Grodnie. Do Biblioteki Narodowej trafił w 1958 roku jako dar Zofii Prószyńskiej.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Eliza Orzeszkowa, On the Niemen
An autograph copy of one of the most important Polish realist novels, Nad Niemnem (On the Niemen). It tells of the fate of two noble families, the Korczyńskis and the Bohatyrowicz family, who fought together in the January Uprising but are now divided by economic conflict. Orzeszkowa calls for the preservation of estates in the hands of Poles, the cultivation of work, social solidarity and a spirit of patriotism.
Originally published in serial form in the weekly illustrated magazine Tygodnik Ilustrowany, the novel first appeared separately in 1888 in an edition by the Warsaw publishing house Gebethner & Wolff. Two film adaptations, dating from 1939 and 1987, attest to its enduring popularity. The manuscript is open at a page containing a description of the countryside surrounding the Korczyna manor. The corrections were made by the author.
Prior to the Second World War the manuscript belonged to the Grodno Museum. It was donated to the National Library of Poland in 1958 by Zofia Prószyńska.