Nike, która się waha
Zbigniew Herbert, Nike, która się waha
Wczesny utwór poety, w którym występują charakterystyczne dla jego twórczości motywy mitologiczne. Pochodzi z pierwszego opublikowanego tomu Herberta – Struna światła z 1956 roku. Był to późny debiut. Bezpośrednio po wojnie poeta, zagorzały przeciwnik nowej komunistycznej władzy, wybrał milczenie i emigrację wewnętrzną. Jego wiersze mogły zacząć się ukazywać dopiero podczas politycznej odwilży po śmierci Stalina w 1953 roku.
Brulion wiersza z poprawkami autora pozwala prześledzić fragment pro - cesu twórczego. Widać zmianę tytułu, poprawki niektórych słów, takie jak skreślenia czy nadpisane wyrazy. Bohaterem utworu jest słynna rzeźba Nike z Samotraki, obecnie przechowywana w paryskim Luwrze. Antyczne arcydzieło zostało przez poetę zmuszone do zajęcia stanowiska wobec brutalnej wojennej rzeczywistości. Zabieg ten rodzi pytania o funkcję sztuki i sens śmierci za ojczyznę.
Rękopis należy do Archiwum Zbigniewa Herberta, zakupionego przez Bibliotekę Narodową od wdowy po pisarzu – Katarzyny i siostry – Haliny Herbert ‑Żebrowskiej
Zbigniew Herbert, Nike, która się waha (Nike who hesitates)
An early work by the poet featuring the mythological motifs characteristic of his work. The poem comes from Herbert’s first published volume, Struna światła (String of Light), from 1956. It was a late debut. In the immediate period after the War, the poet, a staunch opponent of the new Communist government, chose silence and internal emigration. His poems only began to be published during the political thaw following Stalin’s death in 1953.
The draft version of the poem with Herbert’s corrections allows one to trace part of his creative process. One can see the change of title, corrections to some words, deletions and replacements. The protagonist of the poem is the famous sculpture of the Nike of Samothrace, now in the Louvre in Paris. The ancient masterpiece is forced by the poet to take a stand against the brutal reality of war, allowing the author to ask questions about the function of art and what it means to die for one’s homeland.
The manuscript forms part of the Zbigniew Herbert Archive, purchased by the National Library of Poland from the writer’s widow, Katarzyna Dzieduszycka-Herbert, and sister, Halina Herbert-Żebrowska.