Wierna rzeka
Stefan Żeromski, Wierna rzeka : klechda, 1912
Autograf powieści historycznej z czasów powstania styczniowego. Żeromski napisał ją w roku 1912, kiedy zbliżała się pięćdziesiąta rocznica tego niepodległościowego zrywu. Doczekała się aż trzech ekranizacji, w tym dwóch przed II wojną światową. Pierwsza to film niemy z roku 1922, kolejna pochodzi z roku 1936, a ostatnia z roku 1983.
Akcja utworu rozgrywa się głównie we dworze Niezdoły nad rzeką Łośną w Świętokrzyskiem, gdzie ranny powstaniec, książę Józef Odrowąż, znajduje schronienie i czułą opiekę młodej szlachcianki Salomei Brynickiej. Czystopis powieści, bardzo staranny, z nielicznymi poprawkami. Rękopis jest tym cenniejszy, że nie zachował się brulion, który należał do córki autora, Moniki. Kiedy w 1950 roku wydobyto go spod gruzów domu na Starym Mieście, był tak zbutwiały i spleśniały, że zdecydowano się go komisyjnie spalić.
Biblioteka Narodowa przechowuje znacznych rozmiarów archiwum Żeromskiego. Materiały po pisarzu trafiały do niej różnymi drogami. Rękopis Wiernej rzeki znalazł się w zbiorach BN dzięki zakupowi w jednym z warszawskich antykwariatów w roku 2013.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Stefan Żeromski, The Faithful River
An autograph copy of the historical novel Wierna rzeka (The Faithful River) by Stefan Żeromski, set during the January Uprising. Żeromski wrote the novel in 1912, shortly before the 50th anniversary of the Uprising. Three film adaptations exist, two of them dating from before the Second World War; the first is a silent film from 1922, the second was made in 1936 and the third in 1983.
The Faithful River is set mainly in the manor house of Niezdoły on the Łośna River in the Świętokrzyskie region, where the wounded insurgent Prince Józef Odrowąż finds shelter and is tenderly cared for by the young noblewoman Salomea Brynicka.
The fair copy of the novel in the author’s own hand is written very neatly with few corrections. This manuscript is particularly valuable because the draft manuscript, which belonged to the author’s daughter, Monika, has not survived; when it was excavated from under the rubble of a destroyed house in Warsaw’s Old Town in 1950, it was so decayed and mouldy that it was decided by committee to burn it.
The National Library of Poland holds a considerable number of items relating to Żeromski, various materials left by the writer having found their way to the collection via various channels. This particular manuscript was acquired by the National Library in 2013 from an anti- quarian bookshop in Warsaw.