Statut Łaskiego
Statut Łaskiego
Pierwszy nowożytny zbiór prawa polskiego. Dzięki staraniom kanclerza Jana Łaskiego udało się zebrać wszystkie ustawy wydane przez królów polskich i opublikować je drukiem w roku 1506. Przyczyniło się to do wzrostu dostępności tekstów prawnych dla funkcjonariuszy administracji i sądownictwa, a także dla wszystkich szlacheckich obywateli.
Zbiór miał charakter oficjalny, gdyż został zatwierdzony na sejmie przez króla. Informowały o tym nie tylko odpowiednie formuły z królewskiego zatwierdzenia włączonego do publikacji, ale także rozkładana rycina, która ilustrowała urzędową powagę zbioru. Przedstawia ona monarchę otoczonego przez duchownych i świeckich członków rady królewskiej, czyli senatu. Dookoła znajdują się herby poszczególnych ziem wchodzących w skład Królestwa. W środkowej części widać kanclerza, który podaje królowi dokument do zatwierdzenia.
Część nakładu wydrukowano na pergaminie, a rycinę pokolorowano. Egzemplarz należał do Jana Tarnowskiego (1488–1561), kasztelana krakowskiego i hetmana koronnego. Później wszedł do rodowej kolekcji Tarnowskich na zamku w Dzikowie (Tarnobrzeg). Ocalał z pożaru zamku w roku 1927. Do Biblioteki Narodowej księgozbiór dzikowski trafił po II wojnie światowej, zakupiony w 2009 roku.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Łaski’s Statute
The first modern collection of Polish laws. Thanks to the efforts of Chancellor Jan Łaski, in the year 1506 it was possible to collect all the laws that had been issued by the Polish kings and publish them together. This helped make legal texts more accessible for administrative and judicial functionaries, as well as the nobility.
The collection was an official work, approved by the King during a meeting of the Sejm (parliament). This is indicated not only by the royal approval printed in the publication but also by the fold-out engraving, illustrating the official nature of the collection. The engraving depicts the monarch surrounded by clerical and lay members of the royal council, i.e. the senate. Surrounding this are the coats of arms of the various lands that made up the kingdom. In the central section the Chancellor can be seen handing the docu - ment to the King for approval.
A number of copies of this edition were printed on parchment and the engraving coloured. This copy belonged to Jan Tarnowski (1488–1561), Castellan of Kraków and Hetman of the Crown. It was later integrated into the Tarnowski family collection in Dzików Castle in Tarnobrzeg, Poland. It survived the fire in the castle in December 1927. The Dzików library was purchased by the National Library of Poland in 2009.