Statut litewski drugi
Statut Litewski Drugi
Druga z serii trzech XVI-wiecznych kodyfikacji prawa Wielkiego Księstwa Litewskiego. Za poprawę poprzedniego Statutu odpowiadała specjalna komisja złożona z dziesięciu osób. Działali w niej zarówno członkowie rady wielkoksiążęcej, jak i eksperci, osoby biegłe w prawie, w tym „doktorzy praw cudzoziemskich” – Augustyn Rotundus Mieleski (pisarz polityczny, autor Rozmowy Polaka z Litwinem) i Piotr Rojzjusz (uwieczniony jako Doktor Hiszpan w słynnej fraszce Jana Kochanowskiego).
II Statut powstał w okresie coraz silniejszego oddziaływania polskich wzorców prawnych na Litwę, w tym tendencji do równego uprzywilejowania wszystkich członków stanu szlacheckiego, bez wyróżnionego statusu kniaziów i panów. Przyjęty został na sejmie wileńskim w 1566 roku, trzy lata przed unią lubelską. Rękopis ze zbiorów Biblioteki Narodowej zawiera tłumaczenie kodyfikacji z języka zachodnioruskiego na język polski. Jest to prawdopodobnie najstarszy przekład polski II Statutu, powstał bowiem między rokiem 1566 a 1568.
Rękopis należał do Biblioteki Ordynacji Zamojskiej. Po II wojnie światowej razem z resztą jej zbiorów trafił do BN. Obecnie BOZ jest własnością BN.
Zobacz obiekt online w bibliotece cyfrowej polona.pl.
Second Statute Of Lithuania
The second in the series of three 16th century codifications of the law of the Grand Duchy of Lithuania. A special commission of ten people was set up to improve on the previous Statute. It comprised both members of the Lithuanian Council of Lords and experts – individuals proficient in law, including the “foreign doctors of law” Augustyn Rotundus (political writer and author of Conversation of a Pole with a Lithuanian) and Piotr Roizjusz (immortalised as the Spanish Doctor in a famous epigram by Jan Kochanowski).
The Second Statute was drafted during a period when Polish legal models were increasingly influential in Lithuania. This included the tendency to give equal privileges to all members of the noble estate without preference for dukes or lords. It was adopted at the Seimas of Vilnius in 1566, three years before the Union of Lublin. This manuscript copy from the collection of the National Library of Poland contains a translation from Western Ruthenian into Polish. It is probably the oldest Polish translation of the Second Statute, dating from between 1566 and 1568.
The manuscript belonged to the library of the Zamoyski family fee tail. After the Second World War it became part of the collection of the National Library, along with the rest of the library.