Promocja bibliofilskiego wydania Trzech opowiadań neapolitańskich Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w Bibliotece Narodowej
W piątek 6 marca 2026 roku, w gmachu głównym Biblioteki Narodowej odbyła się promocja bibliofilskiego wydania książki Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Trzy opowiadania neapolitańskie / Tre racconti napoletani. Wydarzenie stworzyło wyjątkową okazję do zagłębienia się w literacki świat jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy XX wieku – twórcy, którego doświadczenia życiowe i twórcze pozostawiły trwały ślad w polskiej oraz światowej literaturze.
Witając zebranych gości, dyrektor Biblioteki Narodowej dr Tomasz Makowski podkreślił rangę edycji tomu trzech opowiadań, ukazującego się w osiemdziesiątą rocznicę wydania drukiem pierwszej książki Herlinga-Grudzińskiego Żywi i umarli.
– W „Corriere della Sera” ukazał się tytuł „Herling profeta”, czyli „Herling prorok”. Zgodziliśmy się z Martą Herling, że jest to właściwe motto, pod którym możemy świętować i przypominać istnienie pisarza. Biblioteka Narodowa jest miejscem szczególnym, ponieważ to tutaj, we współpracy z Lidią Croce-Herling, wdową po Gustawie Herlingu-Grudzińskim, oraz z Martą Herling, przygotowywaliśmy inwentarz całego archiwum pisarza – powiedział dyrektor Biblioteki Narodowej dr Tomasz Makowski, dziękując wszystkim zaangażowanym w te prace.
Bibliofilskie wydanie Trzy opowiadania neapolitańskie / Tre racconti napoletani zawiera tłumaczenia (polskie i włoskie) opowiadań pisarza: Most. Z kroniki naszego miasta, Cud i Pierścień. Artystycznym uzupełnieniem jest siedem, zaprojektowanych przez Krzysztofa Rumowskiego, dużych ilustracji na alonżach.
Publikacja, wydana przez Wydawnictwo UMCS we współpracy z Pracownią Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu UMCS, to reedycja trzech opowiadań, w których autor porusza głębokie problemy moralne i egzystencjalne związane z poczuciem wyobcowania, naturą cierpienia oraz poszukiwaniem sacrum w świecie nacechowanym złem. Herling-Grudziński wypełnia swoje teksty refleksją nad ludzką kondycją, a poprzez wnikanie w tkankę miasta, sięga do tradycji, legend i historii Neapolu – miejsca, z którym był związany przez 45 lat swojego życia.
O książce oraz o twórczości autora rozmawiali: gość specjalny – Marta Herling, córka pisarza, prof. Iwona Hofman – dyrektor Instytutu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach UMCS, a także kierownik Pracowni Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu UMCS oraz prof. Rafał Habielski – historyk.
Panel dyskusyjny był okazją do rozmowy o fascynacji Herlinga-Grudzińskiego kulturą i historią Neapolu oraz o jego wieloaspektowym dorobku literackim, na który składają się – poza omawianym tomem opowiadań – także klasyczne dzieła pisarza: Inny świat, Wieża i inne opowiadania czy jego bogate dzienniki.
Po części dyskusyjnej odbyła się prezentacja filmu Kartka z innego świata w reżyserii Jana Sosińskiego, który poszerzył kontekst poruszanych podczas spotkania tematów. Film dostępny jest także online. Należy podkreślić, iż za scenariusz filmu odpowiadał Andrzej Mietkowski, który niedawno objął stanowisko pełnomocnika dyrektora BN ds. zakupów i darów materiałów bibliotecznych.
Film dopełnia wiedzę o pisarzu, jego wrażliwości oraz o charakterystyce Lidii Croce-Herling i Marty Herling. Komentarz córki pisarza i Andrzeja Mietkowskiego – współpomysłodawców filmu – został zainspirowany kartką z wiadomością, którą Herling-Grudziński otrzymał od jednego z więźniów podczas opuszczania obozu pracy. Odnalezienie tej kartki w archiwum pisarza skłoniło Martę Herling do poszukiwań potomków więźnia łagru.
Zachęcamy również do zapoznania się z materiałami zamieszczonymi w serwisie Rok Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, poświęconym wybitnemu pisarzowi i publicyście emigracyjnemu, więźniowi łagrów sowieckich, uczestnikowi walk pod Monte Cassino, współtwórcy „Kultury” paryskiej – jednemu z najważniejszych polskich twórców drugiej połowy XX wieku.
