Sylwia Czubkowska laureatką Nagrody im. Marcina Króla 2026
Podczas gali w Pałacu Rzeczypospolitej w czwartek 28 maja 2026 roku poznaliśmy laureatkę tegorocznej Nagrody im. Marcina Króla. W piątej edycji wyróżnienia przyznawanego przez Fundację im. Stefana Batorego nagrodę otrzymała Sylwia Czubkowska za książkę Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem, wydaną przez Znak Literanova.
Uroczystość wręczenia Nagrody im. Marcina Króla 2026 była okazją do uhonorowania najlepszej polskiej książki z dziedziny historii idei i badań nad przyszłością, filozofii i myśli społecznej i politycznej oraz refleksji nad cywilizacją i kulturą. Tegoroczna laureatka została doceniona za publikację, która analizuje zjawisko rosnącej władzy wielkich firm technologicznych i ich wpływ na demokrację, państwo oraz codzienne życie obywateli.
W laudacji wygłoszonej podczas uroczystości prof. Andrzej Rychard podkreślał, że: „To książka myląca i zastawiająca na czytelnika pułapkę. Dobrą pułapkę. Wydaje się dziennikarsko-reportażowa, a w istocie skrywa pod tą formą głęboką analizę opartą na licznych danych i informacjach, analizę znakomicie osadzoną w przywoływanych pracach naukowych”.
W swojej książce Sylwia Czubkowska dokonuje brawurowego przełożenia globalnych diagnoz o „kapitalizmie nadzoru” i „technofeudalizmie” na polską rzeczywistość, w którą transnarodowe korporacje wkraczają jako nowi, cyfrowi suwereni. Autorka błyskotliwie posługuje się historyczną analogią do Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, by pokazać, jak współczesne „sieciopaństwa” kolonizują naszą demokrację, wykorzystując asymetrię wiedzy oraz instytucjonalną słabość państwa. To nie jest kolejny teoretyczny traktat o potędze algorytmów, lecz głęboko analityczne studium przypadku, demaskujące mechanizmy lobbingu i ograniczoną wyobraźnię decydentów, którzy oddają kolejne domeny życia pod zarząd technologicznych gigantów – podaje Fundacja im. Stefana Batorego na swojej stronie internetowej.
Zachęcamy do obejrzenia nagrania z finału Nagrody.
Do finału Nagrody im. Marcina Króla 2026 nominowane były również cztery książki: Jacka Kołtana Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku, Marcina Łuniewskiego Rosja. Od rozpadu do faszystowskiej dyktatury. Scenariusze przyszłości 2026–2036, Antoniny Tosiek Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet oraz Andrzeja Waśkiewicza Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei.
Wręczeniu Nagrody towarzyszyła debata „Kapitalizm: korekta czy koniec?”, poświęcona granicom współczesnego porządku społeczno-gospodarczego, kondycji demokracji oraz możliwościom odzyskiwania podmiotowości w świecie zdominowanym przez logikę zysku i globalne procesy technologiczne.
Nagroda im. Marcina Króla została ustanowiona w 2022 roku. Przyznawana jest co roku za najlepszą książkę napisaną i wydaną po polsku w roku poprzednim, która wprowadza nowe idee, koncepcje lub sposoby myślenia. Jej celem jest wspieranie debaty publicznej, pogłębionej refleksji nad współczesnością i przyszłością oraz poszukiwanie odpowiedzi na kryzys demokracji i wartości demokratycznych.
