W wieku 107 lat zmarła Walentyna Janta-Połczyńska, sekretarka gen. Sikorskiego - Aktualności - Biblioteka Narodowa

AKTUALNOŚCI

W wieku 107 lat zmarła Walentyna Janta-Połczyńska, sekretarka gen. Sikorskiego

Data publikacji:

Z wielkim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Walentyny Janty-Połczyńskiej, sekretarki i tłumaczki premiera polskiego rządu na uchodźstwie w czasie II wojny światowej, generała Władysława Sikorskiego, żony Aleksandra Janty-Połczyńskiego (1908–1974), wybitnego dziennikarza, pisarza i zasłużonego dla polskiej kultury działacza polskiej emigracji w USA.

Walentyna Janta-Połczyńska, córka Karoliny z Kochanowskich i Ludwika Stokerów, urodziła się 1 lutego 1913 roku we Lwowie. Skończyła gimnazjum w Krośnie. W 1938 roku wyjechała do Londynu, gdzie kształciła się w zawodzie sekretarki. Od 1 września 1939 roku pracowała w Ambasadzie Polskiej w Londynie. W czerwcu 1940 roku skierowana została do pracy w sekretariacie premiera gen. Władysława Sikorskiego. W końcu 1942 roku została skierowana do pracy w polskiej radiostacji „Świt”, nadającej z Anglii. W 1945 roku, po przydzieleniu do Pomocniczej Służby Kobiet, wyjechała do Frankfurtu n. Menem jako tłumaczka specjalnej grupy, która zajmowała się Polakami opuszczającymi obozy jenieckie i koncentracyjne. W 1946 roku wyjechała wraz z matką do Stanów Zjednoczonych. W 1949 roku wyszła za mąż za Aleksandra Jantę-Połczyńskiego. Przez wiele kolejnych lat prowadziła wspólnie z mężem, a później sama antykwariat.

Po śmierci męża Walentyna Janta rozpoczęła poszukiwanie miejsca, gdzie mogłoby znaleźć się i zostać opracowane ich archiwum. W 1993 roku rozpoczęła rozmowy z przedstawicielami Biblioteki Narodowej. W październiku 1994 roku przedstawiła Bibliotece ostateczną ofertę i niedługo po tym do zbiorów Zakładu Rękopisów w Pałacu Rzeczpospolitej trafił dar w postaci 26 skrzyń z cenną zawartością. Początkowo był zastrzeżony, a korzystać z niego mógł – zgodnie z wolą obdarowującej – jedynie dr Franciszek Palowski, badacz i znawca twórczości Aleksandra Janty, a prywatnie przyjaciel państwa Jantów. Przez wiele kolejnych lat, aż do śmierci w 2006 roku, służył on życzliwą pomocą kolejnym opracowującym wyjątkową spuściznę. W 1998 roku podjęto prace nad uporządkowaniem, przepakowaniem w teczki biblioteczne i wstępnym opisaniem dorobku Aleksandra Janty-Połczyńskiego. W ciągu następnych lat Walentyna Janta uzupełniała swój dar o kolejne materiały. W 2011 roku BN wydała drukiem Katalog rękopisów Archiwum Aleksandra Janty-Połczyńskiego, którego pierwszy egzemplarz podczas pobytu w Nowym Jorku dr Tomasz Makowski dyrektor Biblioteki Narodowej wręczył Walentynie Janta-Połczyńskiej w dniu 7 maja 2011 roku.

Ponadto w 2009 roku nakładem Wydawnictwa BN ukazał się zbiór korespondencji Jerzego Giedroycia i Aleksandra Janty-Połczyńskiego z lat 1947-1974, opracowany przez Pawła Kądzielę.