Koncert POSEŁKINI w Pałacu Rzeczypospolitej
Biblioteka Narodowa zaprasza na koncert POSEŁKINI w wykonaniu zespołu Vox Imaginaria i Adama Struga. Wydarzenie odbędzie się w piątek 8 maja 2026 roku w Pałacu Rzeczypospolitej (Plac Krasińskich 3/5 w Warszawie). W ramach wystawy czasowej JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza, w otoczeniu rzeźb i rękopisów zabrzmi muzyka późnego średniowiecza i tradycyjne polskie pieśni. Koncert jest bezpłatny, obowiązują zapisy poprzez poniższy formularz.
Na muzycznym oprowadzaniu po wystawie JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza zespół Vox Imaginaria połączy siły z Adamem Strugiem. W otoczeniu rzeźb i rękopisów zabrzmi muzyka późnego średniowiecza i tradycyjne polskie pieśni.
Wśród rzeźb smoczych hybryd rozpoczniemy muzyką Jacopa da Bologna – jednego z najważniejszych przedstawicieli włoskiego trecenta, którego ulubioną formą był świecki madrygał. Właśnie w tych madrygałach, podejmujących tematy dworskiej miłości i kobiet, ale także polityki, wyraźnie zaznacza się temat transmutacji. W Si com’al canto grecki wędrowiec (Odyseusz) poświęca swoją podróż zwiedziony przez śpiew syreny – nimfy przyjmującej ludzką formę, znanej w legendach z północy Włoch jako Iguana. W pięknym ogrodzie (Nel bel giardino) autora prześladuje jadowity wąż, będący w rzeczywistości piękną kobietą, od której nie jest w stanie się uwolnić. Odpoczywając nad wodą (Posando sopra un’acqua) widzi zaś sam proces przemiany kobiety w dziką żmiję, owijającą się następnie wokół jego szyi.
Drugą część otworzy motet Apollinis eclipsatur / Zodiacum signis / In omnem terram, w którym znaki zodiaku (obecne również na wystawie) pojawiają się razem z postaciami mitologicznymi oraz najważniejszymi dla późnego średniowiecza muzycznymi praktykami i teoretykami. Łącznikiem pomiędzy wątkami astrologicznymi i maryjnymi będzie pieśń Gwiazdo morza głębokiego, prowadząca do Virginem mire pulcritudinis – środkowoeuropejskiej wersji francuskiej ballady miłosnej, pod którą podłożono religijny tekst po łacinie.
Virginem mire pulcritudinis zapowiada zarazem ostatnią część oprowadzania poświęconą tematyce Zwiastowania. Wcześniej obok rzeźby syreny zapłacze jednak „piękna Iguana” (Piançe la bella Iguana), a nieopodal Psałterza floriańskiego zabrzmi pieśń Po upadku człowieka grzesznego z tekstem „Panna na ten czas psałterz czytała / Gdy pozdrowienie to usłyszała, / Na słowa się Anielskie zdumiała”. Podobną tematykę podejmują kolejne utwory – trzygłosowa pieśń Bądź wiesioła Panno czysta zanotowana pod koniec XV wieku oraz nieco wcześniejsza Serena mente iubilo. W ten sposób kompozycje połączą zarazem trzy języki występujące w Psałterzu floriańskim – polski, łacinę i niemiecki.
Zakończymy jedną z najstarszych polskich pieśni Radości wam powiedam, której rękopis wraz z notacją muzyczną można zobaczyć na wystawie.
Vox Imaginaria:
Julieta González-Springer – głos
Ryszard Lubieniecki – portatyw, clavisimbalum
Adam Strug – głos
Przypominamy, że wystawa czasowa JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza została przedłużona do 30 czerwca 2026 roku. Wstęp wolny!
JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza to prezentacja najstarszych tekstów w języku polskim, pochodzących nawet sprzed niemal 800 lat. Wystawa pokazuje, jak wiele elementów dawnej polszczyzny przetrwało do dziś, co się zmieniło, a co w zaskakujący sposób powraca. Wystawę promuje inspirowana językiem średniowiecza infolinia oraz gra Scriptorium.