Ukryta kolekcja: Internetowa baza literatury tłumaczonej w Polsce od 1918 roku
Zapraszamy na Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej. We wtorek 12 maja 2026 roku o godzinie 14 dr Agnieszka Podpora (Uniwersytet Jagielloński) oraz dr Maciej Sagata (Biblioteka Narodowa) wygłoszą referat Ukryta kolekcja: Internetowa baza literatury tłumaczonej w Polsce od 1918 roku.
Spotkanie będzie poświęcone prezentacji projektu „Ukryta Kolekcja”, w ramach którego powstaje internetowe narzędzie do badania historii polskiego przekładu literackiego i nieliterackiego od 1918 roku do dziś.
Podstawą do utworzenia bazy jest zbiór ponad 250 000 rekordów bibliograficznych opisujących książki będące tłumaczeniami na język polski, pozyskany z katalogu Biblioteki Narodowej dzięki zaangażowaniu bibliotekarzy Narodowej Książnicy. Wyjściowy zbiór przeszedł weryfikację oraz merytoryczną redakcję wykonaną przez zespół projektu badawczego „Stulecie przekładu” realizowanego na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także przez ponad 60 ekspertów z wiodących ośrodków akademickich w całej Polsce – filologów i tłumaczy specjalizujących się w poszczególnych obszarach językowo kulturowych. Dzięki temu wyjściowe dane zostały sprawdzone, poprawione i uzupełnione, szczególnie w aspektach związanych z przekładem. Równolegle powstała wstępna wersja internetowego interfejsu, który będzie umożliwiał wygodne przeglądanie i przeszukiwanie danych pod kątem kryteriów takich jak m.in. autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania, lecz także nazwisko i płeć tłumacza, języki oryginału oraz źródła. Ponadto interfejs – budowany przy użyciu fragmentów kodu działającego już w serwisach BN (Omnis, Deskryptory BN) – będzie oferował funkcjonalność podstawowej analizy wizualnej danych w ramach wybranych pytań badawczych, a także okresowej aktualizacji bazy w oparciu o nowe informacje dotyczące przekładów rejestrowanych przez BN.
Obecnie projekt znajduje się w końcowych etapach realizacji. Podczas seminarium zostanie zaprezentowana aktualna wersja interfejsu oraz proces opracowania danych. Spotkanie zakończy dyskusja nad potencjałem „Ukrytej kolekcji” oraz perspektywami dalszego rozwoju projektu.
Projekt „Ukryta kolekcja” jest realizowany przez Centrum Badań Przekładoznawczych WP UJ w ramach Projektu Flagowego Digital Humanities Lab Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z Biblioteką Narodową, ze środków programu „Inicjatywa Doskonałości”.
Otwarte Seminaria Biblioteki Narodowej – harmonogram i zapisy