Wszystko o Lalce Bolesława Prusa
16 września nowy serial Lalka Bolesława Prusa będzie dostępny na platformie filmowej Netflix, zaś pod koniec września do kin trafi nowa ekranizacja. Z tej okazji Biblioteka Narodowa poleca materiały związane z powieścią i jej autorem – od pierwszego wydania Lalki z 1890 roku, przez bezpłatne audiobooki, po rękopisy i inne pamiątki po jednym z najważniejszych polskich pisarzy.
Możemy powrócić do powieści Prusa – w wersji drukowanej, cyfrowej lub dźwiękowej – i odkryć bogactwo materiałów związanych z pisarzem przechowywanych i udostępnianych przez Bibliotekę Narodową.
Pierwsze wydanie Lalki z 1890 roku można obejrzeć w bibliotece cyfrowej polona.pl. Powieść ukazała się w trzech tomach:
Warto również przypomnieć, że 29 września 1887 roku „Kurier Codzienny” rozpoczął publikację Lalki w odcinkach, zamieszczając pierwszy z nich w porannym dodatku. Zdigitalizowany pierwszy odcinek można zobaczyć w bibliotece cyfrowej polona.pl, a kolejne odnaleźć w zbiorach prasy dostępnych w serwisie.
Biblioteka Narodowa udostępniła również bezpłatnie audiobooki powieści. Zachęcamy do słuchania:
Polecamy także kolekcję cyfrową poświęconą Bolesławowi Prusowi. Można w niej znaleźć pierwsze wydanie Lalki z ekslibrisem autora oraz m.in. rękopis Faraona (na co dzień prezentowany dla publiczności na wystawie stałej w Pałacu Rzeczypospolitej), zbiory opowiadań publikowanych wcześniej w prasie, rozprawy popularnonaukowe, a nawet testament pisarza. Kolekcję uzupełniają fotografie i podobizny Prusa oraz późniejsze wydania jego najbardziej znanych dzieł.
Twórczość Bolesława Prusa pozostaje punktem wyjścia do rozmów o zagadnieniach wciąż aktualnych: technologii i postępie, życiu w mieście, pieniądzach, relacjach między ludźmi czy emancypacji, ale także o marzeniach i rozczarowaniach związanych z przemianami społecznymi.
Prus był również bohaterem tegorocznych Imienin Jana Kochanowskiego, literackiego pikniku Biblioteki Narodowej, który odbył się 27 czerwca w Ogrodzie Krasińskich i Pałacu Rzeczypospolitej. Zobacz relację i zdjęcia z wydarzenia.
W rocznicę śmierci pisarza, 19 maja 2026 roku, Biblioteka Narodowa otworzyła wystawę poświęconą Bolesławowi Prusowi. W jednej z gablot prezentowane było pierwsze wydanie Lalki. Ekspozycję, czynną do 5 lipca, odwiedziło wielu miłośników twórczości pisarza.
W Zakładzie Rękopisów Biblioteki Narodowej przechowywane są rękopisy wielu utworów Bolesława Prusa, m.in. Powracającej fali, Antka, a także Kronik tygodniowych publikowanych w „Niwie”, „Ateneum”, „Nowinach Literackich”, „Tygodniku Ilustrowanym” i „Kurierze Warszawskim”.
W zbiorach BN znajdują się również listy kierowane do Prusa m.in. przez Stefana Żeromskiego i Juliana Ochorowicza – filozofa, psychologa i teoretyka pozytywizmu – oraz listy pisarza do Oktawii z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczowej (żony Stefana Żeromskiego), i Witolda Chodźki, psychiatry i neurologa.