Niepodległa logoTeraz: otwarte  |  pon.–sob. 8.30–20.30 

AKTUALNOŚCI BN

Cenna mapa Galicji Zachodniej trafiła do zbiorów BN

Data publikacji:

Najcenniejszym z nowych nabytków zbiorów kartograficznych Biblioteki Narodowej jest trzyczęściowa mapa tzw. Galicji Zachodniej (inaczej Nowej Galicji, niem. Westgalizien lub Neugalizien) w skali ok. 1:530 000, zakupiona na aukcji sopockiego antykwariatu AB. Pierwsza tak szczegółowa mapa administracyjna nowego wówczas kraju koronnego Austro-Węgier należy do rzadkich, w komplecie notowana jest zaledwie w kilku bibliotekach polskich i w unikatowym w Polsce atlasie „Atlas des Oesterreichischen Kaiserthums”. Wien, 1805 tego samego wydawcy.

Trzy tworzące całość mapy administracyjne pokazują krótkotrwały twór polityczno-administracyjny w składzie monarchii austro-węgierskiej, który zaistniał po III rozbiorze Polski w 1795 r. i przetrwał jedynie do powstania Księstwa Warszawskiego w 1809 r. Obejmował on tereny byłych województw Rzeczypospolitej: lubelskiego, sandomierskiego oraz części krakowskiego i mazowieckiego (obszar zamknięty od południa widłami Wisły i Sanu, od zachodu – Pilicą, od wschodu – po części przez Bug, na północy sięgający Narwi). Na mapie przedstawiono podział administracyjny na 15 cyrkułów (powiatów), obowiązujący przejściowo prawdopodobnie do lipca 1796 r., kiedy ich liczbę ustalono na 12 (od 1803 r. – 6). Na kongresie wiedeńskim obszar ówczesnej Galicji Zachodniej (potem przejściowo Księstwa Warszawskiego) niemal w całości został przyznany Rosji i od 1815 r. stał się częścią Królestwa Polskiego.

Mapa, opracowana na podstawie wcześniejszych map Metzburga i Rizziego Zannoniego (1772), poprzedza wydaną dopiero w 1808 r. znacznie bardziej szczegółową (w skali 1:172 800) mapę Antona Mayera von Heldensfelda, przygotowaną w wyniku intensywnych prac topograficznych i kartograficznych prowadzonych w latach 1801-1804 przez austriacki sztab generalny na przyłączonym obszarze.

West-Galizien : nach Mezburg's und Rizzi Zanoni's Charte und andern bewährten Hülfsmitteln neu entworfen. 1.tes Blatt, enthaltend den Krakauer, Slomniker, Stopnicer, Sandecer, Bochnier und Myslenicer Kreis / gezeichnet von Karl Müller ; gestochen von Franz Müller. - 2.tes Blatt, enthaltend den Konskier, Radomer, Jozefower und Opatower Kreis. - 3 .tes Blatt, enthaltend den Wiazowner, Siedlcer, Bialer, Chelmer und Lubliner Kreis / Karl Müller del[ineavit] ; Ant. Benedict sc[ulpsit]. – [Ca 1:530 000]. – Wien : im Verlage des Kunst- und Industrie-Comptoir’s, 1803. – 3 ark. : miedzior. , ręcznie kolor. granice ; każda część 47x56 cm, na ark. 60x74 cm. Sygn. ZZK 44 268 A, ZZK 269 A, ZZK 44 270 A.